1
14 KASIM 1944 AHISKA SÜRGÜNÜNÜ ANMAK VE ANLAMAK
“Ahıska, gül idi gitti,
Bir ehl-i dîl idi gitti.
Söyleyin Sultan Mahmud’a,
İstanbul kilidi gitti.”
14 Kasım 1944…
Ahıska Türklerinin hafızasına silinmez acılar kazıyan, binlerce insanın yurdundan, yuvasından ve hatıralarından koparıldığı kara bir gün…
Bundan 82 yıl önce, Sovyet yönetimi tarafından alınan kararla Ahıska Türkleri, tarihî yurtlarından koparılarak Türkistan'ın uzak coğrafyalarına bir gecede sürgün edildi. İnsanlar, hiçbir hazırlık yapmalarına fırsat verilmeden evlerinden çıkarıldı; kadın, çocuk, yaşlı demeden hayvan vagonlarına doldurularak bilinmez bir yolculuğa mahkûm edildi. Bu yolculukta binlerce insan açlık, soğuk, hastalık ve imkânsızlıklar sebebiyle hayatını kaybetti.
AHGEB Başkan Yardımcısı Dr. Azad Dedeoğlu'nun sunum ve anlatımıyla hazırlanan bu video çalışmasında, Ahıska Sürgünü'nün tarihsel arka planı, sürgüne giden sürecin sebepleri, sürgün sırasında yaşanan insanlık dramı ve Ahıska Türklerinin günümüzdeki durumu ele alınmaktadır.
Ahıska bölgesinin Osmanlı dönemindeki stratejik konumu ve İstanbul'un güvenliği açısından taşıdığı tarihî öneminden hareketle, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında bölgenin Osmanlı hâkimiyetinden çıkmasının Ahıska Türklerinin kaderine etkileri değerlendirilmektedir.
Ardından, 14 Kasım 1944'te gerçekleştirilen zorunlu sürgün, sürgün yolculuğunda yaşanan tarifsiz acılar, parçalanan aileler, geride bırakılan vatan ve bu büyük felaketin Ahıska Türklerinin kolektif hafızasında bıraktığı derin izler aktarılmaktadır.
Anmak, geçmişin acılarını hatırlamaktır; anlamak ise o acıların sebeplerini, sonuçlarını ve bugün hâlâ devam eden izlerini kavramaktır.
82 yıl geçse de Ahıska'nın hasreti dinmedi, sürgünün izleri silinmedi. Ahıska Türklerinin vatan özlemi ve tarihî yurda dönüş arzusu canlılığını hâlâ korumaktadır.
Bu vesileyle 14 Kasım 1944 Ahıska Sürgünü'nde hayatını kaybeden bütün soydaşlarımızı rahmetle anıyor; sürgünün acısını yüreğinde taşıyan büyüklerimize sağlık, huzur ve esenlik diliyoruz.
Unutmadık,
unutmayacağız,
unutturmayacağız!
Ahıska bir coğrafyanın adı olmanın ötesinde, bir milletin hafızası, kimliği ve bitmeyen vatan hasretidi
